وقتی کاربر وارد یک سایت می‌شود، در چند ثانیه اول درباره ادامه دادن یا خارج شدن از آن تصمیم می‌گیرد. ظاهر نامناسب، منوی پیچیده، متن ناخوانا، سرعت پایین یا نمایش بد سایت در موبایل می‌تواند باعث شود کاربر بدون اینکه حتی محتوای سایت را بررسی کند، آن را ترک کند.
تجربه کاربری یا UX به مجموعه عواملی گفته می‌شود که استفاده از سایت را برای کاربر ساده، سریع و قابل فهم می‌کنند. رابط کاربری یا UI نیز به نحوه نمایش و طراحی همین امکانات مربوط است. بنابراین طراحی مناسب فقط به زیباتر شدن سایت کمک نمی‌کند، بلکه می‌تواند روی ماندگاری کاربر، فروش، دریافت تماس، تکمیل فرم‌ها و عملکرد کلی سایت نیز اثر بگذارد.
از طرف دیگر، تجربه کاربری و سئو ارتباط نزدیکی دارند. سایتی که در موبایل به‌درستی نمایش داده نمی‌شود، صفحات سنگینی دارد یا پیدا کردن اطلاعات در آن دشوار است، نمی‌تواند تجربه مطلوبی برای مخاطب ایجاد کند. به همین دلیل هنگام طراحی سایت باید سئو و UI/UX از ابتدا در کنار یکدیگر دیده شوند.
UI یا همان User Interface بیشتر به ظاهر و نحوه نمایش عناصر سایت مربوط می‌شود. رنگ‌ها، فونت، دکمه‌ها، آیکون‌ها، کارت‌ها، منوها و چیدمان صفحه بخشی از رابط کاربری هستند.
UX یا همان User Experience گسترده‌تر است و به تجربه کلی کاربر مربوط می‌شود. برای مثال اینکه کاربر چقدر راحت محصول مورد نظرش را پیدا می‌کند، چقدر سریع به صفحه خدمات می‌رسد، آیا می‌تواند فرم را بدون مشکل تکمیل کند و آیا مسیر خرید برایش واضح است، همگی به UX مربوط می‌شوند.
یک سایت ممکن است ظاهر بسیار زیبایی داشته باشد اما UX ضعیفی ارائه دهد. مثلا اگر دکمه خرید مشخص نباشد یا منوی سایت پیچیده باشد، زیبایی ظاهری نمی‌تواند مشکل را حل کند.
در بسیاری از صنایع، سودآوری واقعی از مشتریانی به دست می‌آید که بارها از یک برند خرید می‌کنند. به همین دلیل، سرمایه‌گذاری روی وفادارسازی مشتریان معمولاً بازدهی بیشتری نسبت به افزایش بودجه تبلیغات دارد.
یکی از اولین مواردی که هنگام طراحی سایت باید به آن توجه شود، واکنش‌گرا بودن یا Responsive بودن سایت است.
طراحی واکنش‌گرا یعنی سایت بتواند متناسب با اندازه صفحه نمایش، ساختار خود را تنظیم کند. یک صفحه نباید صرفا نسخه کوچک‌شده دسکتاپ باشد؛ بلکه باید در موبایل، تبلت و نمایشگرهای بزرگ به شکلی مناسب قابل استفاده باشد.
برای مثال ممکن است در نسخه دسکتاپ یک منوی افقی با چندین گزینه به خوبی کار کند، اما همان منو در موبایل صفحه را شلوغ کند. در چنین شرایطی بهتر است منو در موبایل به شکل همبرگری یا کشویی طراحی شود.
یک طراحی واکنش‌گرا باید چه مواردی را رعایت کند؟
اندازه فونت در موبایل خوانا باشد
دکمه‌ها فضای کافی برای لمس داشته باشند
تصاویر از عرض صفحه خارج نشوند
جدول‌ها باعث خراب شدن چیدمان نشوند
منوی موبایل ساده و قابل دسترسی باشد
فرم‌ها در صفحه کوچک به‌درستی نمایش داده شوند
فاصله بین عناصر برای لمس مناسب باشد
محتوای اصلی بدون زوم کردن قابل مطالعه باشد
اسکرول افقی غیرضروری وجود نداشته باشد
واکنش‌گرا بودن فقط تغییر اندازه عناصر نیست؛ نحوه استفاده کاربر از سایت در هر دستگاه نیز باید در طراحی در نظر گرفته شود.
رفتار کاربر موبایل و دسکتاپ کاملا یکسان نیست.
کاربر دسکتاپ معمولا فضای بیشتری برای مشاهده محتوا دارد و استفاده از منوی کامل، چند ستون و جدول‌های بزرگ برای او ساده‌تر است. اما کاربر موبایل با صفحه‌ای کوچک‌تر و تعامل لمسی کار می‌کند.
به همین دلیل نباید طراحی موبایل را صرفا با کوچک کردن عناصر دسکتاپ انجام داد.
بخش | دسکتاپ | موبایل |
منو | منوی کامل افقی | منوی کشویی یا همبرگری |
محتوا | چند ستون | معمولا تک ستون |
تصاویر | بزرگ‌تر | متناسب با عرض صفحه |
جدول | نمایش کامل‌تر | اسکرول افقی یا ساختار جایگزین |
دکمه‌ها | اندازه معمول | بزرگ‌تر و مناسب لمس |
فرم | امکان نمایش چند فیلد کنار هم | فیلدها معمولا زیر هم |
سایدبار | قابل استفاده | معمولا حذف یا به بخش دیگری منتقل می‌شود |
CTA | قابل نمایش در نقاط مختلف | باید به راحتی قابل مشاهده و لمس باشد |
این تفاوت‌ها باعث می‌شوند طراحی UX در هر دستگاه نیازمند بررسی جداگانه باشد.
منوی ناوبری یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر سایت است. کاربر معمولا برای پیدا کردن خدمات، محصولات، مقالات یا اطلاعات تماس ابتدا به سراغ منو می‌رود.
منوی خوب نباید تمام صفحات سایت را در یک ردیف قرار دهد. گزینه‌های اصلی باید بر اساس اهمیت و نیاز مخاطب انتخاب شوند.
برای یک سایت شرکتی می‌توان ساختاری مانند این داشت:
صفحه اصلی
خدمات
نمونه کارها
درباره ما
مقالات
تماس با ما
در صورت وجود خدمات متعدد، می‌توان آنها را در زیرمجموعه یک منوی بازشونده قرار داد.
هدف منو این است که کاربر بدون جستجوی طولانی بفهمد برای رسیدن به هر بخش باید کجا کلیک کند.
اگر باشگاه مشتریان به یک وب‌سایت حرفه‌ای متصل باشد، ثبت خریدها، نمایش امتیازها، ارائه کدهای تخفیف و تحلیل رفتار کاربران به‌صورت خودکار انجام می‌شود. به همین دلیل، بسیاری از کسب‌وکارهای موفق، باشگاه مشتریان را به‌عنوان بخشی از طراحی وب سایت و استراتژی دیجیتال مارکتینگ خود در نظر می‌گیرند.
منوی شناور یا Sticky Navigation منویی است که هنگام اسکرول کردن صفحه در قسمت مشخصی از صفحه باقی می‌ماند.
این قابلیت در صفحات طولانی می‌تواند بسیار کاربردی باشد. فرض کنید کاربر یک مقاله 3000 کلمه‌ای را مطالعه می‌کند و در پایین صفحه تصمیم می‌گیرد وارد بخش خدمات سایت شود. اگر منوی اصلی همچنان در دسترس باشد، نیازی نیست دوباره تا بالای صفحه برگردد.
اما استفاده از منوی شناور باید با اندازه مناسب انجام شود.
اگر هدر شناور بخش زیادی از صفحه موبایل را اشغال کند، نتیجه می‌تواند برعکس شود و تجربه کاربر را کاهش دهد.
منوی شناور چه زمانی مفید است؟
سایت‌های خدماتی
فروشگاه‌های اینترنتی
صفحات طولانی
سایت‌های محتوایی
صفحات فرود
سایت‌هایی که CTA مهمی در هدر دارند
در موبایل بهتر است هدر شناور تا حد امکان ساده باشد و فضای زیادی از صفحه را نگیرد.
هدر اولین بخش‌هایی است که کاربر مشاهده می‌کند. بنابراین نباید آن را با عناصر غیرضروری شلوغ کرد.
یک هدر استاندارد معمولا شامل موارد زیر است:
لوگو
منوی اصلی
دکمه اقدام مهم
جستجو در صورت نیاز
حساب کاربری در سایت‌های فروشگاهی
برای مثال در سایت خدماتی، دکمه «دریافت مشاوره» می‌تواند در هدر قرار بگیرد.
در فروشگاه اینترنتی نیز سبد خرید و حساب کاربری اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
نکته مهم این است که هدر باید به کاربر کمک کند، نه اینکه تمام فضای بالای صفحه را اشغال کند.
محتوای خوب زمانی ارزشمند است که بتوان آن را به راحتی خواند. فونت بسیار کوچک، فاصله خطوط نامناسب یا استفاده از چند فونت مختلف می‌تواند مطالعه صفحه را دشوار کند. در طراحی سایت باید به مواردی مانند اندازه متن، فاصله خطوط، طول خط و کنتراست توجه شود. به خصوص در موبایل، متن باید بدون نیاز به بزرگ‌نمایی قابل مطالعه باشد. همچنین بهتر است برای تیترها سلسله‌مراتب مشخصی وجود داشته باشد تا کاربر بتواند تفاوت عنوان اصلی، تیترهای فرعی و متن عادی را تشخیص دهد.
اندازه متن و فونت ها
استفاده از اندازه های متن مختلف با توجه به اهمیت و تاکید متن می تواند تاثیر مثبتی روی تجربه کاربری بزارد، بعنوان مثال تیتر ها یا موارد مهم از اندازه های بزرگتری برخوردار باشند.
همچنین استفاده از فونت جذاب و مناسب می تواند توجه کاربر را به خود جلب کند یا حتی استایلی منحصر به فرد برای سایت شما ایجاد کند.
رنگ‌بندی و کنتراست مناسب
رنگ در UI فقط برای زیبایی استفاده نمی‌شود. رنگ می‌تواند به کاربر کمک کند قسمت‌های مهم را سریع‌تر تشخیص دهد.
برای مثال اگر دکمه اصلی سایت همیشه با یک رنگ مشخص نمایش داده شود، کاربر به مرور متوجه می‌شود این رنگ مربوط به اقدام اصلی است.
از طرف دیگر، استفاده از رنگ‌های بسیار زیاد می‌تواند توجه مخاطب را پراکنده کند.
بهتر است:
رنگ متن با پس‌زمینه کنتراست مناسبی داشته باشد
دکمه‌های اصلی به راحتی دیده شوند
لینک‌ها قابل تشخیص باشند
رنگ‌های مختلف کاربرد مشخصی داشته باشند
از رنگ‌های بسیار تند و متعدد بدون دلیل استفاده نشود
لیست موارد یا جدول
استفاده از لیست موارد یا جدول می تواند برای ذکر موارد، مقایسه ها یا راهکار ها و … ارائه شود همچنین تجربه کاربری مناسبی رو بعنوان جمع بندی برای کاربر ارائه دهد.
همانطور که در مقاله کاملا تخصصصی توضیح داده شد، راه‌اندازی باشگاه مشتریان فقط به ایجاد یک سیستم امتیازدهی یا ارائه تخفیف محدود نمی‌شود. یک باشگاه مشتریان موفق باید بر اساس شناخت رفتار کاربران، اهداف کسب‌وکار و نیازهای واقعی مشتریان طراحی شود. اگر این سیستم بدون برنامه‌ریزی ایجاد شود، ممکن است کاربران پس از مدتی دیگر انگیزه‌ای برای استفاده از آن نداشته باشند.
تقریباً بیشتر کسب‌وکارهایی که با مشتریان خود ارتباط مستقیم دارند می‌توانند از باشگاه مشتریان استفاده کنند. فروشگاه‌های اینترنتی، شرکت‌های خدماتی، رستوران‌ها، کلینیک‌ها و برندهای فروش مستقیم از جمله کسب‌وکارهایی هستند که بیشترین بهره را از این سیستم می‌برند.
داشتن سایت حرفه‌ای برای اجرای بهتر باشگاه مشتریان ضروری نیست، اما یک مزیت بزرگ محسوب می‌شود. سایت می‌تواند اطلاعات مشتریان، خریدها، امتیازها و ارتباطات بازاریابی را به‌صورت منظم مدیریت کند و تجربه بهتری برای کاربران ایجاد کند.
برای انتخاب بهترین سیستم باید عواملی مانند نوع کسب‌وکار، تعداد مشتریان، اهداف بازاریابی، امکانات مورد نیاز و قابلیت اتصال به سایت یا فروشگاه اینترنتی را بررسی کرد.
تجربه کاربری (UI/UX) یکی از عوامل مهم در بهبود عملکرد سایت و موفقیت در بهبود رتبه است. طراحی رابط کاربری جذاب، ناوبری ساده، سرعت مناسب و دسترسی آسان به محتوا باعث می‌شود کاربران تجربه بهتری داشته باشند و مدت بیشتری در سایت بمانند. بهینه‌سازی UI/UX با افزایش رضایت کاربران، کاهش موانع تعامل و بهبود نرخ تبدیل، به تقویت عملکرد seo کمک می‌کند. در نتیجه، ترکیب طراحی کاربرمحور و اصول سئو، راهکاری مؤثر برای جذب مخاطب، افزایش تعامل و رشد پایدار رتبه سایت در نتایج گوگل است.
